Czy wiesz, że… (3/9)

CZY WIESZ, ŻE…

… pierwszą siedzibą Urzędu Miasta w Żaganiu po wojnie była kamienica przy placu Klasztornym.

Do 1945 roku Urząd Miejski znajdował się w budynku Ratusza Miejskiego jednak, jak większość zabudowy śródmiejskiej, został zniszczony na wskutek prowadzonych intensywnych działań wojennych.

Pierwszy powojenny burmistrz Franciszek Walter (przedwojenny mieszkaniec Żagania) zdecydował się na tymczasowe ulokowanie urzędu w ocalałym budynku przy Placu Klasztornym, gdzie wraz z czterema innymi urzędnikami rozpoczęli przywracanie miasta do życia.

Istotną rolę w procesie odbudowy doszczętnie zniszczonego miasta odegrali przedwojenni mieszkańcy Żagania pochodzenia niemieckiego i polskiego, którzy nie opuścili swojego miasta po wojnie. Byli to specjaliści z różnych dziedzin, inżynierowie, lekarze, elektrycy, itd.
Jedyną działającą w mieście elektrownię (tą przy hotelu „Młynówka”) uruchomił Otto Hertel wraz z kilkoma elektrykami – przedwojennymi jej pracownikami. Pocztę uruchomił Stanisław Meller. Dzięki nielicznym pozostałym technikom szybko zaczęły funkcjonować wodociągi w mieście. Jeszcze przez ponad rok jedynym lekarzem w szpitalu miejskim była chirurg Anna Schoenemann, którą w pracy wspomagały siostry zakonne. Przedwojenni fachowcy częściowo uruchomili ogołocone przez Armię Czerwoną zakłady włókiennicze (przy ul. Dworcowej). Do końca 1948 roku większość pracujących tam rzemieślników stanowili przedwojenni mieszkańcy Żagania. Jeszcze na początku lat 50- tych chrztów w Żaganiu i okolicach udzielał niemiecki ksiądz.

W międzyczasie przybywali nowi mieszkańcy – repatrianci ze wschodu. W lipcu 1945 roku Żagań liczył ponad 200 mieszkańców, a na początku 1946 roku było ich już ponad 2000.

Pomimo bariery językowej „Starzy” i „Nowi” mieszkańcy miasta usuwali skutki działań wojennych w każdym aspekcie życia miasta doskonale ze sobą współpracując. Było to niebagatelną zasługą kolejnego przedwojennego mieszkańca Żagania – Edwarda Marczyńskiego, który pełnił w mieście funkcję Zastępcy Burmistrza.

W niedługim czasie otwarto pierwszą stołówkę, pierwszy sklep spożywczy, pierwszą aptekę… itd.

Jeszcze w 1945 roku Urząd Miasta przeniesiono z placu Klasztornego do odremontowanego budynku przy ul. Łużyckiej 6, a później do obecnego budynku Urzędu Miasta na placu Słowiańskim (wcześniejsza rezydencja książęca Anny Doroty von Medem – tzw. „Dom Wdowi”).

1 – Kamienica przy placu Klasztornym (po lewej). Pierwsza po wojnie siedziba Urzędu Miasta Żagań. Wcześniej, w budynku z czerwonej cegły przy pomniku wotywnym obecnie jadłodajni parafii WNMP, zaraz po wkroczeniu Armii Czerwonej (jeszcze przed powołaniem Burmistrza i Urzędu Miejskiego) ulokowano przyczółek nowej władzy na zajętych terenach- Biuro Pełnomocnika Rządu PRL nr 22 (Henryk Grabarczyk), które zajmowało się m. in. wysiedlaniem rodzin niemieckich, przejmowaniem zastanego majątku, zabezpieczaniem wszelakich dóbr. Jednakże nie był to jeszcze urząd miasta z prawdziwego zdarzenia.

2 – Obecna siedziba Urzędu Miasta Żagań – „Dom Wdowi”.

3 – ul. Łużycka (przed wojną ul. Felbigera). Ostatni budynek po lewej – Łużycka 6 – druga po wojnie siedziba Urzędu Miasta Żagań.